Lente!

De lente zit niet alleen meer in de lucht. Volgens mij en volgens de kalender is de lente nu echt begonnen. Tijd om de zaden eens tevoorschijn te halen en uit te zoeken wat wel al en wat nog niet gezaaid kan worden. Sommige zaden mogen meteen al de volle grond in: radijs, raapstelen en rucola, sommige zaden kunnen voorgezaaid worden in een kasje. Nou heb ik geen kasje en bij gebrek aan vensterbank heb ik een laag tafeltje onder het raam waar ik mijn bakjes met zaaigoed plaats.

Bij verschillende winkels kun je leuke kant-en-klare zaaipakketjes kopen: een plastic bloempot met aardetablet en zaden. Ik moet toegeven, het ziet er schattig uit en het zijn leuke kadootjes. Nu ik mij steeds verdiep in duurzaamheid, krijg ik een steeds grotere weerstand tegen plastic. Wat je ook koopt tegenwoordig het is vaak van plastic, en zo niet, dan is het verpakt in plastic. Dus die plastic potten, die laat ik lekker in de winkel staan. Zo'n aarde tablet is handig als je tuinambities niet verder reiken dan 1 enkele bloempot. Gaan je wensen verder: een zak potaarde is heel betaalbaar en de onvermijdelijke plastic verpakking gaat natuurlijk in de plastic bak. Dan de zaden, die zitten als ze je los koopt in fijne papieren zakjes, die zo weer bij het oud papier kunnen. Afhankelijk van wat je wil zaaien ben je tussen de 1,50-3,00 euro kwijt per zakje zaad. Voordeel is dat je kunt uitzoeken welk ras worteltjes of courgette je wilt, bovendien doe je met een zakje zaad vaak meerdere seizoenen. Maar goed dan moeten die zaden nog ergens in. Wanneer je geen plastic potten wilt kopen, gebruik dan afval. (Huh... afval??) Elke week gooien we een enorme hoeveelheid plastic weg, als je je afval scheidt, zul je ontdekken hoeveel prachtige zaaibakjes er tussen je plastic afval zitten. Bakjes van je champignons, druiven, aardbeien, trostomaten, plastic schaaltjes van bijv gehakt en helemaal ideaal: bakjes van de chinees, maar ook melk-, yoghurt- en sappakken waar je de bovenkant vanaf snijdt zijn prima bakjes voor zaailingen. Wanneer je er eenmaal oog voor krijgt zie je steeds meer mogelijkheden in je keukenafval. Wil je ook nog bezuinigen op zaden: gebruik kitchenscraps. (meer info: Don't throw it, grow it) Dus geen afvalvermeerdering maar recycling van je afval.

Dus... afgelopen maanden heb ik mijn plastic bakjes gespaard en afgelopen dinsdag heb ik de bakjes gevuld met potgrond en zaden, zaden van pompoen, Pattison (witte pompoen, heerlijk gevuld met couscous en dadels), manderijn, allen uit kitchenscraps. Daarnaast had ik nog erg veel zaden over van vorig jaar: komkommer, vleestomaten, tiny toms (kerstomaatjes), courgette, allemaal voorgezaaid in bakjes op de vensterbanktafel. Nieuw dit jaar: pluksla. De bakjes van de chinees, bewaar de deksel, op deze manier maak je simpel je eigen minikasje: doe aarde in het bakje tot 1 a 2 cm onder de rand, zaai de zaden en geef water. Vervolgens doe je de deksel erop, het water dat verdampt, blijft onder aan de deksel hangen in condensvorm en zal weer naar beneden zakken. Je hoeft ze dus niet steeds water te geven. Let wel op dat wanneer het de zaden ontkiemen en tegen de deksel komen, dat je de deksel dan op tijd verwijderd. Heb je bakjes zonder deksel dan kun je hetzelfde effect krijgen door doorzichtig keukenfolie over het bakje te spannen en dat vast te zetten met een elastiekje. Vorig jaar zijn de kiwizaden prima ontkiemd in een klein bakje van huzarensalade met dekseltje. De komkommerzaden zijn in het bakje van de Chinees gegaan en vandaag, drie dagen na het zaaien, komt er al groen tevoorschijn. Fantastisch hoe snel dat gaat!

Vandaag was het natuurlijk ook weer prachtig weer en omdat ik sommige dingen in volle aarde wil zaaien, heb ik de moestuinbakken eens bekeken. In de herfst had ik de bak bedekt met bladeren, een laag plastic eroverheen, vastgezet met stenen, om te verhinderen dat de buurtkatten zich mijn prachtige moestuinbak als een koninklijk kattenbak zouden toeëigenen. Vandaag het plastic verwijderd, de bladeren uit de bak geschept en de aarde omgeschept. Wat een hoop wormen! Dat moet wel prima aarde zijn nu. Helaas ook heel veel baby-naaktslakken, die meteen verhuisd worden, aangezien ik deze liever niet tussen mij sla en radijs wil. Dit weekend nog een zak tuinaarde eroverheen en dan kan er ingezaaid worden. : )

Een zonnig en groen weekend gewenst!

November alweer en het valt echt niet meer te ontkennen dat, ondanks dat de Cosmea bloeit alsof zijn leven ervan afhangt en ik deze maand nog in de tuin heb kunnen zitten, het nu toch echt herfst is. Buiten is het guur en af en toe is er al nachtvorst. Niet geheel onterecht dus dat Kate op mijn eerdere blog met foto's van mijn kitchenscraps-experimenten reageerde met: "Nathanja! Dit is indrukwekkend! Maar wat nu? Heb/haal je ze binnen?" Ja, daar heeft ze een punt. De hele zomer enthousiast aan het planten geweest, maar nu rijst toch wel de vraag waar ik al dat spul moet laten nu het buiten aanzienlijk kouder wordt. Ik had er wel eerder over nagedacht, maar het probleem was nog niet zo nijpend. Je kunt voor vrij weinig geld zelf een kas bouwen van gebruikte petflessen, alleen gaat dat een stuk vlotter wanneer je ook frisdrank drinkt en laten we eerlijk zijn, met die 3 flessen waar Aloe Vera sap in heeft gezeten, is het lang wachten voordat het een kas wordt. Ik zal wat anders moeten verzinnen.

Voor nu heb ik even een tijdelijke constructie in elkaar geflanst, die de planten iets beschut tegen de wind en wat beschermd tegen nachtvorst. Aangezien het bij de grond het koudst is, heb ik nog een laag stoeptegels neergelegd, hierboven op een houten plank en daarop weer noppenfolie. Tegen de achterzijde heb ik ook stoeptegels neer gezet, als de zon schijnt, nemen de stenen de warmte op, die ze weer afgeven als het afkoelt buiten. En dan twee ruiten die ik uit een sloopcontainer heb gevist, dit om de planten uit de wind te houden.

De kiwi en de appel kunnen buiten blijven staan en volgens Lodewijk -de-tuinman-van-de-t.v.- kan een olijf ook prima buiten overwinteren. Ik maak me dan ook het meest zorgen over de Eddoe, mango en ananas. De citroenplantjes kunnen nog wel even binnenblijven. Mocht de voorspelde 'horrorwinter' aanbreken zal ik de boel naar binnenhalen. Plan is om in het voorjaar officieel iets te bouwen wat de naam kas mag dragen.

Ondanks dat het buiten een flink stuk frisser is, is de lucht helder en schijnt de zon. Ik vind het heerlijk om in de tuin bezig te zijn. Ik heb alle bladeren bijeen geveegd en deze rond de stammen van struiken gelegd als bescherming tegen nachtvorst. Ook de bijna lege moestuinbak krijgt een laagje.

Eigenlijk doe ik maar wat, maar zodra ik op google zoek naar hoe het nu allemaal officieel eigenlijk moet, lijk ik niet eens zo gek ver van een professionele aanpak te zitten. Zo staat op de site www.tuin-wiki.nl beschreven:

Winterbescherming algemeen

In de late herfst of vroege winter wanneer de eerste matige nachtvorsten gekomen zijn, wordt het tijd om over te gaan tot winterbescherming (Let wel, sommige gevoelige planten zullen al voor de eerste matige vorst moeten ingepakt worden). Het is erg belangrijk uw planten niet te vroeg in te pakken. Wanneer de temperatuur geleidelijk daalt (afhankelijk van de vorstgevoeligheid van de aangeplantte plant), hoe langer u wacht met inpakken. De planten zullen steeds verder afrijpen en afharden, de plant treedt ook in zijn winterrust. Hierdoor zal hij ook meer koude kunnen verdragen. Men kan bij het inpakken zelf beslissen hoeveel werk men er wil van maken, het hangt natuurlijk ook af van wat het doel van de bescherming is én het soort plant. In kort zullen we uitleggen wat er mogelijk is en wat het resultaat er van is. Voor elke vorm van winterbescherming geldt:

hoe droger de grond, hoe meer kou de plant verdraagt en winterbescherming heeft alleen zin als de bodem goed afwatert, vandaar het steeds terugkomend advies, plant in goed draineerbare grond!

Het voorzien van een mulchlaag

Dit wil zeggen aanbrengen van een laag isolerend organisch materiaal op de grond rondom de plant. Hiervoor is veel materiaal geschikt, zo bvb. bladeren, stro, hooi, dennentakken, gemalen boomschors, cacaodoppen, houtsnippers (gebruik aub geen zaagsel, dit is te fijn van structuur en verteert veel te snel). Het gebruikte isolatiemateriaal moet luchtig en droog zijn en niet te snel vergaan. Het aanbrengen van een mulchlaag resulteert in een goede isolatie, zodoende dat de vorst moeilijker bij de wortels kan. Mulchen resulteert ook in omzetting naar humus, waardoor de bodemstructuur aanzienlijk verbetert. Dit is de meest eenvoudige vorm van winterbescherming en is geschikt voor iedere plant. Wanneer het langdurig nat is, moet je wel opletten dat er geen rotting optreedt. Verwijder bij rottingsgevoelige planten nu en dan de mulchlaag wanneer het warmer is, zo kan er luchtcirculatie plaatsvinden en kunnen de mulch en grond wat opdrogen.

Het inpakken van planten

Nog een manier om planten te beschermen tegen winterse kou is inpakken.

Het inpakken gebeurt in feite alleen op korte termijn, en wanneer men een zeer koude nacht of periode voorspelt. Het materiaal dat hiervoor gebruikt wordt kan ook verschillen, volgende materialen kunnen gebruikt worden: vliesdoek (bij ons te verkrijgen), oude lakens, dennentakken, jute, vitrage, rietmatten, enz... Het materiaal dat men gebruikt moet luchtig zijn, de plant moet kunnen ademen en er mag zeker geen broei optreden. Als u uw planten inpakt, zorg er dan voor dat dit droog gebeurt. Wanneer het wat warmer is/wordt, verwijder dan tijdelijk het inpakmateriaal, zo kan de plant ademen en eventueel vocht dat er toch ingeslopen is, opdrogen. Over het algemeen worden landbouwplastic en noppenfolie streng afgeraden, omdat deze materialen luchtdicht zijn en er dus gemakkelijker rotting kan optreden. Maar voor kortstondige extra isolatie, tegen zeer koude wind bvb, kan dit wel gebruikt worden, want dit materiaal is totaal winddicht. Als je dit materiaal gebruikt, wees dan zeker dat de plant droog is.

Beschermende constructies

Wanneer u niet opteert om uw plant in te pakken, kunt u ook kiezen om een constructie heen de plant te zetten/bouwen. Hier is echt veel mogelijk, u kunt echt uw fantasie de vrije loop laten. Bijvoorbeeld, een grote omgekeerde emmer/bak/mand, paraplu, een tijdelijk (folie)kastje, een kooi gevuld met bladeren of stro, golfplaten, rietmatten, enz... Een omgekeerde emmer is heel gemakkelijk aangebracht en is heel geschikt om kleinere planten tijdelijk te beschermen tegen strenge nachtvorst of regen. Een emmer laat geen licht door en ventileert niet, dus kan dit alleen gedaan worden voor een korte periode. Constructies van hout met plasticfolie (een soort serre) laten licht door en mits het aanbrengen van voldoende luchtgaten ook lucht. Dit is zeer geschikt als bescherming tegen wind, winterzon, teveel water, kou. Dit houdt de groeikern van de planten droog. Ook kan je een soort kippengaas/draad rond de plant zetten en deze opvullen met droog stro of bladeren, daarna afdekken met vliesdoek en dan (vooral) van boven, afdekken met plastic. Zo blijft het vulmateriaal droog, deze constructie beschermt zeer goed tegen koude wind en neerslag, maar laat wel geen licht door. Deze manier is niet geschikt voor groenblijvende planten, maar wel voor bladverliezende.

En al googlend voor informatie voor in dit blog kom ik ook weer interessante dingen tegen. Zo blijkt dat er heel betaalbare hoezen te koop zijn om de planten te beschermen tegen vorst, maar wel water-, lucht- en lichtdoorlatend zijn. http://www.tuinadvies.be/shop/zoeken.php?q=thermobeschermhoezen Ideaal!