Zomer 2012

Het is wat stil geweest op mijn blog. De voornaamste reden zal zijn geweest dat alles wat ik in de moestuinbakken neerzette binnen een nacht door de slakken met de grond gelijk was gegeten. Dus weinig vreugdevolle ontwikkelingen voor mij om te volgen en op dit blog te delen.
De bloemkoolplantjes die ik uit zaad had opgekweekt waren weg, ik had nog wat plantjes achter de hand, maar ook die waren zo verdwenen. De pompoenplantjes die het vorig jaar uitstekend deden, waren ook in no-time geminimaliseerd tot een enkel stengeltje. En natuurlijk geen slak te bekennen... Gelukkig staat niet alles in de moestuinbakken en dat wat in een pot of in de border staat heeft het wel gered.

Zo was de frambozenoogst overvloedig en nu de laatste vruchten op zijn, begint de Japanse wijnbes vrucht te geven. Net als de braam en framboos is de Japanse Wijnbes familie van de roos.
De nieuwe scheuten van deze plant zijn al bijna tweeëneenhalve meter lang. De top van deze takken heb ik in een bak met aarde gelegd met een steen erop. Zo zal de tak gaan wortelen, in het najaar kan de gewortelde top losgeknipt worden van de hoofdplant en heb je dus een stek.

De courgettes stonden vorig jaar  in de moestuinbak, maar al snel werd duidelijk dat de moestuinbak eigenlijk te klein was voor de vlot groeiende planten. Door de weinige ruimte tussen de planten was het lastig oogsten en de netten die de vogels, katten en slakken uit de bakken moeten houden, pasten niet meer goed om de moestuinbak heen, omdat de planten ruim over de randen hingen. Dus dit jaar staat de courgette gewoon in een pot, dit kan namelijk ook uitstekend en het oogsten gaat prima lukken zo te zien.

De vleestomaten: vorig jaar deden de planten het geweldig -totdat er vruchten aan de plant kwamen. De bladeren werden bruin en de vruchten maar niet rijp. Een vriend van me vertelde me dat tomaten ziektes krijgen wanneer ze niet onder een afdakje of in een kas staan. Ik bedenk me dan altijd of dat logisch is: hoe is dat in de natuur...?? Dan groeien de tomaten toch ook gewoon in de buitenlucht? Helaas had deze vriend gelijk: als het weer te nat is, ontstaan er ziektes in de tomatenplanten.                       

De kasjes die te koop zijn voor tomatenplanten, lijken goedkoop, zo'n 40 euro, maar uit recensies blijkt dat deze weinig stevig zijn. Tot op heden red ik het prima met een zelfgemaakte constructie van plastic en bamboestokken. De planten blijven droog. Niet vergeten om ze af en toe wat water te geven dus. De eerste bloemetjes komen tevoorschijn, hopelijk binnenkort de eerste vruchten!

Vorig jaar kreeg ik van een vriendin allerlei lekkere dingetjes van de Boerenmarkt, waaronder een witte pompoen: Pattison. Heerlijke vrucht. Ik heb bij het bereiden de pitten schoongespoeld, gedroogd en bewaard en van de vier pitten is er eentje uit gegroeid toen een joekel van een plant. Er zit al een prachtige bloem in!

Ondertussen heb ik toch maar slakkengif gekocht en ben ik opnieuw begonnen met het inzaaien van de moestuinbakken. Spinazie, worteltjes, prei, raapsteeltjes, radijs en postelein en chinese kool. Ik ben heel benieuwd of ik er nog iets van ga oogsten....

Wordt vervolgd......

Ijsheiligen

IJsheiligen is één van de oudste en wellicht het bekendste begrip uit de volksweerkunde. De eerste berichten over deze "strenge heren" dateren van rond het jaar 1000. De IJsheiligen zijn St. Mamertus, St. Pankratius, St. Servatius en St. Bonifatius. Zij vieren hun naamdagen op achtereenvolgens 11, 12, 13 en 14 mei.

De IJsheiligen ontlenen hun benaming aan het gevaar van koud voorjaarsweer voor het gewas, dat in deze tijd in volle bloei staat. Een late vorstnacht kan nu veel schade aanrichten. Het is echter niet zo dat tijdens de IJsheiligen de kans op een overgang naar koud weer groter is dan op andere dagen in het voorjaar.

Abrupte temperatuurveranderingen, die onder andere het gevolg zijn van het nog relatief koude zeewater, zijn kenmerkend voor dit hele jaargetijde en kunnen ook in juni nog voorkomen. Wel neemt na half mei de kans op vorst sterk af en aan het eind van deze maand zijn temperaturen onder nul heel uitzonderlijk. In dat opzicht markeren de IJsheiligen meestal de overgang naar een periode met een meer zomers karakter.

Het is een algemeen bekend gegeven dat je pas na IJsheiligen kan beginnen met het planten in de volle grond. Omstreeks deze tijd komt in West-Europa nogal eens een schade brengende nachtvorst voor. Hij begint meestal rond 7 mei met een koude noorder wind.

Na deze dagen komt er in onze streek (Midden Noord-Europa) geen nachtvorst meer voor.

De heiligen van IJsheiligen
Van oorsprong heeft IJsheiligen betrekking op de naamdagen van de volgende katholieke heiligen:

Mamertus 11 mei

Pancratius 12 mei

Servatius 13 mei

Bonifatius 14 mei

Drie is het heiliggetal en daarom rekent men er in de meeste landen maar drie tot de IJsheiligen. In sommige landen wordt St. Mamertus niet meegeteld, in andere landen hoort St. Bonifatius er niet bij.

Bron: www.beleven.org

Nieuwe planten

Dit weekend wilde ik even naar het tuincentrum om wat nieuwe planten te kopen. Al een tijdje was ik op zoek naar Lelietjes van Dalen (zie linkerafbeelding) en ik wilde ook wat zaden bijhalen. Bleek nou net deze zaterdag 30% korting op alle planten te zijn voor de vroege vogels.

Vorig jaar hebben jullie kunnen zien hoe ik uit kitchenscraps kiwiplantjes heb opgekweekt, deze hebben de winter helaas niet overleefd. Toen ik me op internet wat ging verdiepen in de kiwi was ik blij verrast: wat een mooie plant! Fluweelachtige bladeren met een roze gloed. Alleen bleek je wel een mannetjes- en een vrouwtjesplant nodig te hebben voor bestuiving. Tja, als je de pitjes uit een kiwi haalt, zijn deze dan óf allemaal mannelijk, allemaal vrouwelijk óf gemengd en hoe herken je dan het verschil.
 Ik besloot de planten aan te schaffen, je koopt ze als setje, of zoals het label zegt: in een huwelijk. In mijn tuin heb ik vlak tegen de gevel op een zonnige plek een pilaar staan, daar zouden ze het vast goed doen. Meteen even kippengaas gekocht om aan de pilaar te bevestigen als steun, want de kiwi is een klimmer.

Dan heb ik langs de schutting nog een border die niet erg zonnig is. Voor deze zijde van de tuin heb ik wat Lelietje van Dalen knollen gekocht en een gebroken hartje. Vorig jaar heb ik daar wat varens neergezet en lieve vrouwebedstro. Beiden zijn goed aangeslagen. Naast de oude boomstronk groeien wat brandnetels, die ik bewust heb laten staan: vlinders leggen hun eieren in brandnetels.

Japanse hollepijp, een plantje voor in of bij de vijver, maar ik vind het zo mooi! Ik vermoed dat hij in een emmer met natte aarde zich ook wel oke zal voelen. Er zitten geen gaten in de bodem, dus het regenwater zal erin blijven staan.

Ook heb ik wat zaden gekocht: bloemkool, Chinese kool en andijvie en tot slot nog wat kruiden voor in de kruidenbak: thijm en basilicum.

Het weekend was het natuurlijk waardeloos weer, maar voor koninginnedag was zonnig en droog weer verwacht. Ik besloot de drukte in de stad te laten voor wat het was en lekker in de tuin te gaan werken en mijn aankopen een plekje te geven. Met uitzondering van de kiwi, want die wil ik graag in een grote bak hebben, die ik zelf wil timmeren. In mijn hoofd zou het een mooie constructie rond de pilaar moeten worden, die zowel plek biedt aan de kiwi als aan de kliko en een kasje. Dat vergt nog wat denk- en meetwerk. Ook de achterburen waren in de tuin bezig en hadden nog een lading oude bakstenen over. Het stapelmuurtje begin nu echt vorm te krijgen.

Enkele voordelen van een stapelmuurtje:

* Kosteloos

* Ziet er naar mijn mening veel leuker uit dan strakke tegels uit het tuincentrum

* In tegenstelling tot houten borderranden, vergaat dit materiaal niet

* Wanneer je het muurtje niet te hoog maakt, heb je geen cement oid nodig en kun je het muurtje dus ook ten alle tijden aanpassen of verplaatsen

* Maar het belangrijkste: het biedt ruimte aan allerlei insecten. De koolmeesjes hebben al door dat bij de houten borderpaaltjes de meeste slakjes zitten en werken de hele rij paaltjes systematisch af op zoek naar voedsel.

Tot slot nog even wat foto's van het 'Gebroken Hartje', ook wel Mariatranen genoemd. Is t geen plaatje?

 

Verspenen

Bloesem Zwarte Bes

Vorige maand noemde ik mijn blog nog enthousiast 'Lente'! Die overtuiging mis ik nu een beetje. Ik vind het bar koud en ik zie te weinig zon. Hoewel vandaag was ie er wel.... af en toe.... afgewisseld met een regenbui of zelfs hagel.. Ik zat eigenlijk wel te wachten op een beetje zonnig weer want de kiemen die vorige maand net opkwamen, groeien keihard uit de chinese bakjes en moesten echt nodig worden overgezet in grotere potjes.  

Knopjes Framboos

Nu het dan vanochtend toch echt wel zonnig leek te zijn, raapte ik de moed bij elkaar om lekker in de tuin aan de slag te gaan. Door de tuin lopend zag ik dat de natuur toch echt niet stilstaat ondanks het gebrek aan zon. Verschillende planten laten hun bloesem al zien. Ik word er blij van.

Bloesem Peer

Het overzetten van de ontkiemde zaden naar grotere bakjes noemt men verspenen. Dit doe je meestal als het plantje naast de 2 lobblaadjes ook 2 'eigen' blaadjes vertoont. Deze zien er anders uit dan de lobblaadjes. Heeft je plantje 4 blaadjes in totaal, dan zit je goed! ; )
Zorg dat de aarde droog is wanneer je gaat verspenen. De aarde zal makkelijk loskomen van het bakje als je er zachtjes op klopt en je kunt de plantjes makkelijker uit elkaar trekken, zonder de worteltjes te beschadigen. Stop in een groter bakje wat potaarde en maak een kuiltje met je vinger of een potlood waar je het plantje in laat zakken. Druk de aarde zachtjes aan en geef het plantje water.

Gelukkig had ik van vorig jaar vele kleine bloempotjes bewaard en had ik nog een zak potaarde staan. Vooral de komkommer was al flink doorgeworteld.
Naast de komkommer, heb ik ook de courgette en de pompoen verpot. Wanneer je beiden heb gezaaid is het nog best lastig om ze uit elkaar te houden. Deze twee groenten zijn familie van elkaar en ze hebben nagenoeg hetzelfde blad. De tomaatjes en sla kunnen nog wel even in de kleinere bakjes blijven. (Niet al te lang, maar de potaarde was alweer op en de plantjes van de pluksla zien er nog wel heel fragiel uit)

Tja en dan.... het tafeltje voor mijn kamerraam dat dienst doet als vensterbank heeft maar beperkte ruimte. Er is nog steeds nachtvorst, dus moet het toch binnenstaan. Een kasje zou handig zijn, maar is vaak van plastic en kost weer geld. Opeens realiseerde ik dat mijn oude konijnenhok best wel wat wegheeft van een kasje. Dus daar staan nu mijn verspeende plantjes in. Nu nog binnen. Straks kan hij naar buiten met een glasplaatje er bovenop en dan is het meteen een koude bak. Bijkomend voordeel is dat de plastic onderbak het teveel aan water opvangt en dat ik al deze plantjes gemakkelijk in één keer naar binnen of buiten kan tillen.

Ondanks de kou, komt toch het zaaigoed voorzichtig op. De radijs zal binnenkort uitgedund moeten worden. In de andere vakken zie je rucola en raapsteeltjes.

Eenmaal klaar met het groen, ben ik nog even verder gegaan met mijn stapelmuurtje. De achterbuurman is zijn tuin aan het omgooien en er lagen wat mooie oude klinkers in de steeg, die ik mocht hebben. Langs de schutting heb ik een randje groen, maar de aarde loopt schuin af naar het pad. Een borderrandje van paaltjes zou een oplossing zijn om te voorkomen dat de aarde tijdens een regenbui het pad op stroomt, maar die heb ik al zoveel in mijn tuin. Met oude klinkers kun je makkelijk een muurtje stapelen. De ruimtes tussen de stenen kun je opvullen met wat aarde en al snel zullen daar kleine plantjes en mosjes groeien. Het ziet er leuk uit, geeft insecten schuilplekjes, en je recycled materiaal. Mocht je geen buren hebben die stenen wegdoen, kijk eens op marktplaats, vaak kun je gratis stenen ophalen bij iemand die er vanaf wil, maar leuker is om oude stenen te gaan sprokkelen op een braakliggend terein, waar gesloopt is. Daar vind je een de mooiste exemplaren!

Waarom biologisch?

Deze elf-jarige legt uit...

Kiemkracht!

Vorige week dinsdag, precies een week geleden, ben ik begonnen een en ander voor te zaaien. Wat gaat dat toch hard! Hieronder de huidige situatie.



Links boven in het blauwe bakje: de courgette, in het groene bakje: de pompoen, in het zwarte bakje boven zitten de mandarijnenpitten, het zwarte bakje daaronder de Pattison (witte pompoen). In de bakjes van de Chinees van links naar rechts: de kerstomaatjes, de komkommer (welke het snelst ontkiemde van allen), de pluksla en vleestomaat.

Lente!

De lente zit niet alleen meer in de lucht. Volgens mij en volgens de kalender is de lente nu echt begonnen. Tijd om de zaden eens tevoorschijn te halen en uit te zoeken wat wel al en wat nog niet gezaaid kan worden. Sommige zaden mogen meteen al de volle grond in: radijs, raapstelen en rucola, sommige zaden kunnen voorgezaaid worden in een kasje. Nou heb ik geen kasje en bij gebrek aan vensterbank heb ik een laag tafeltje onder het raam waar ik mijn bakjes met zaaigoed plaats.

Bij verschillende winkels kun je leuke kant-en-klare zaaipakketjes kopen: een plastic bloempot met aardetablet en zaden. Ik moet toegeven, het ziet er schattig uit en het zijn leuke kadootjes. Nu ik mij steeds verdiep in duurzaamheid, krijg ik een steeds grotere weerstand tegen plastic. Wat je ook koopt tegenwoordig het is vaak van plastic, en zo niet, dan is het verpakt in plastic. Dus die plastic potten, die laat ik lekker in de winkel staan. Zo'n aarde tablet is handig als je tuinambities niet verder reiken dan 1 enkele bloempot. Gaan je wensen verder: een zak potaarde is heel betaalbaar en de onvermijdelijke plastic verpakking gaat natuurlijk in de plastic bak. Dan de zaden, die zitten als ze je los koopt in fijne papieren zakjes, die zo weer bij het oud papier kunnen. Afhankelijk van wat je wil zaaien ben je tussen de 1,50-3,00 euro kwijt per zakje zaad. Voordeel is dat je kunt uitzoeken welk ras worteltjes of courgette je wilt, bovendien doe je met een zakje zaad vaak meerdere seizoenen. Maar goed dan moeten die zaden nog ergens in. Wanneer je geen plastic potten wilt kopen, gebruik dan afval. (Huh... afval??) Elke week gooien we een enorme hoeveelheid plastic weg, als je je afval scheidt, zul je ontdekken hoeveel prachtige zaaibakjes er tussen je plastic afval zitten. Bakjes van je champignons, druiven, aardbeien, trostomaten, plastic schaaltjes van bijv gehakt en helemaal ideaal: bakjes van de chinees, maar ook melk-, yoghurt- en sappakken waar je de bovenkant vanaf snijdt zijn prima bakjes voor zaailingen. Wanneer je er eenmaal oog voor krijgt zie je steeds meer mogelijkheden in je keukenafval. Wil je ook nog bezuinigen op zaden: gebruik kitchenscraps. (meer info: Don't throw it, grow it) Dus geen afvalvermeerdering maar recycling van je afval.

Dus... afgelopen maanden heb ik mijn plastic bakjes gespaard en afgelopen dinsdag heb ik de bakjes gevuld met potgrond en zaden, zaden van pompoen, Pattison (witte pompoen, heerlijk gevuld met couscous en dadels), manderijn, allen uit kitchenscraps. Daarnaast had ik nog erg veel zaden over van vorig jaar: komkommer, vleestomaten, tiny toms (kerstomaatjes), courgette, allemaal voorgezaaid in bakjes op de vensterbanktafel. Nieuw dit jaar: pluksla. De bakjes van de chinees, bewaar de deksel, op deze manier maak je simpel je eigen minikasje: doe aarde in het bakje tot 1 a 2 cm onder de rand, zaai de zaden en geef water. Vervolgens doe je de deksel erop, het water dat verdampt, blijft onder aan de deksel hangen in condensvorm en zal weer naar beneden zakken. Je hoeft ze dus niet steeds water te geven. Let wel op dat wanneer het de zaden ontkiemen en tegen de deksel komen, dat je de deksel dan op tijd verwijderd. Heb je bakjes zonder deksel dan kun je hetzelfde effect krijgen door doorzichtig keukenfolie over het bakje te spannen en dat vast te zetten met een elastiekje. Vorig jaar zijn de kiwizaden prima ontkiemd in een klein bakje van huzarensalade met dekseltje. De komkommerzaden zijn in het bakje van de Chinees gegaan en vandaag, drie dagen na het zaaien, komt er al groen tevoorschijn. Fantastisch hoe snel dat gaat!

Vandaag was het natuurlijk ook weer prachtig weer en omdat ik sommige dingen in volle aarde wil zaaien, heb ik de moestuinbakken eens bekeken. In de herfst had ik de bak bedekt met bladeren, een laag plastic eroverheen, vastgezet met stenen, om te verhinderen dat de buurtkatten zich mijn prachtige moestuinbak als een koninklijk kattenbak zouden toeëigenen. Vandaag het plastic verwijderd, de bladeren uit de bak geschept en de aarde omgeschept. Wat een hoop wormen! Dat moet wel prima aarde zijn nu. Helaas ook heel veel baby-naaktslakken, die meteen verhuisd worden, aangezien ik deze liever niet tussen mij sla en radijs wil. Dit weekend nog een zak tuinaarde eroverheen en dan kan er ingezaaid worden. : )

Een zonnig en groen weekend gewenst!